AZİZ KONUKMAN İLE 2025 MERKEZİ BÜTÇESİ SEMİNERİ GERÇEKLEŞTİRİLDİ

"Bütçe, Ülkenin Kimin için Yönetildiğinin En Şeffaf Göstergesidir"

TMMOB Yönetim Kurulu Başkanı Emin Koramaz'ın açılış konuşmasıyla başlayan seminerde Koramaz, bütçelerin yalnızca mali bir planlama olmadığını, aynı zamanda ülkenin siyasi tercihlerini ve sosyal adalet anlayışını yansıttığını vurguladı ve "Bildiğiniz gibi bir ülkenin bütçesi yalnızca mali bir planlama değil; o ülkenin siyasi tercihlerinin, sosyal adalet anlayışının, gelecek vizyonunun ve kimin için, ne için yönetildiğinin en şeffaf göstergesidir. Bu nedenle, halkın örgütlü temsilcilerinin bütçe hazırlama süreçlerine katılım hakkı, demokrasinin ve halk egemenliğinin en temel göstergelerinden biridir. Ancak, uzun yıllardır bu hak fiilen gasp edilmiş; bütçeler bürokratik bir teamül olmaktan dahi çıkarılıp, siyasi iktidarın tek elden ve toplumsal katılımdan uzak hazırladığı bir ‘sermaye ve rant transfer’ belgesine dönüştürülmüştür." diye konuştu.

Koramaz sözlerini şöyle sürdürdü: "Sermaye için vergi cenneti, emekçi için vergi cehennemi anlayışı devam ediyor. Kamu kaynakları, kamu yararı gözetilmeden, rant projelerine, KÖİ denen soygun düzeneklerine aktarılmaya devam ediliyor. Sosyal devlet tasfiye edilirken eğitim, sağlık ve sosyal güvenlik alanlarındaki ödenekler gerçek ihtiyaçların çok gerisinde bırakılıyor. Kısacası, 2026 bütçe tasarısı da, geçmiş yıllarda olduğu gibi, adaletsizliği, eşitsizliği ve sömürüyü kurumsallaştıran bir anlayışın ürünü olarak şekilleniyor."

Prof. Dr. Aziz Konukman, gerçekleştirdiği sunumda 2026 Yılı Merkezi Bütçe Kanun Teklifi’ni teknik veriler ışığında analiz ederek, hazırlanan bütçenin sınıfsal karakterini ve kamu kaynaklarının kullanımındaki tercihleri çarpıcı bir şekilde ortaya koydu. Konukman, bütçe ve Orta Vadeli Program (OVP) metinlerinde emeğin adının dahi geçmediğini belirterek, bu belgelerin "Post Washington Uzlaşması" gereği sermaye lehine şekillendiğini vurguladı.

Prof. Dr. Konukman'ın değerlendirmeleri ise şu şekildeydi; "Bütçe açığı ve vergi harcamaları (vazgeçilen vergiler) arasındaki ilişki hesaplamalara göre, 2026 yılı için öngörülen 2 trilyon 712 milyar TL’lik bütçe açığı, aslında bir zorunluluk değil, siyasi bir tercihin sonucudur. Eğer sermaye kesimine sağlanan muafiyet ve istisnalardan vazgeçilseydi, bütçe açık vermek bir yana, 884,4 milyar TL fazla verecekti. Bu durum, bütçe açığının temel nedeninin kamu harcamaları değil, sermayeden alınmayan vergiler olduğunu kanıtlar niteliktedir. Gelir kalemlerinin yüzde 85’inin vergi gelirlerinden oluşması ise finansman yükünün doğrudan halkın ve emekçinin sırtına yüklendiğini göstermektedir."

Konukman ayrıca, bütçe şeffaflığını zedeleyen ve kamuoyundan kaçırılan "gizli maliyetlere" de işaret etti. Konukman: "Özellikle Kur Korumalı Mevduat (KKM) yükünün Hazine’den alınıp Merkez Bankası’na devredilmesiyle bütçe açığının kağıt üzerinde düşük gösterilmeye çalışıldığı, ancak bu durumun para basımı yoluyla yine enflasyon ve halka yoksulluk olarak döneceği belirtildi. Benzer bir karartma, Kamu Özel İşbirliği (KÖİ) projelerinde de yaşanmakta; otoyol, köprü ve hastaneler için verilen döviz garantilerinin gelecek yıllardaki yükü bütçe raporlarında şeffaf bir şekilde yer almamaktadır.

Sonuç mevcut tablonun işsizlik, yoksulluk veya gelir adaletsizliğine çözüm üretmekten uzak olduğunu; aksine borçla finanse edilen ve sermayeye kaynak aktaran bir yapı kurduğunu ifade ederek, bütçenin halktan yana değil, sermayeden yana bir belge olduğunu verilerle bir kere daha teyit edilmiş oldu." diye konuştu.

Prof. Dr. Aziz Konukman’a Teşekkür Plaketi
Açılış konuşmasının ardından Prof. Dr. Aziz Konukman, 2026 Yılı Merkezi Bütçe Kanun Teklifi üzerine teknik ve politik değerlendirmelerini içeren sunumunu gerçekleştirdi. Sunumunda vergi adaletsizlikleri, teşvik sistemleri ve kamu harcamalarının dağılımına dair verileri katılımcılarla paylaşan Konukman, "Halk İçin Bütçe" mücadelesinin önemine değindi.

Söyleşinin tamamlanmasının ardından TMMOB Yönetim Kurulu Başkanı Emin Koramaz, Prof. Dr. Aziz Konukman’a TMMOB örgütlülüğüne verdiği destek ve toplumcu duruşu nedeniyle bir teşekkür plaketi takdim etti.

Plaket töreninde konuşan Koramaz, Konukman’ın yalnızca bir akademisyen değil, meslek örgütünün onurlu bir neferi olduğunu belirterek şunları söyledi:
"Aziz Hoca, yalnızca bugün değil, yıllardır TMMOB ve bağlı odalarımızın düzenlediği sayısız etkinlikte, ülkenin neresinde olursa olsun, bilgisiyle, birikimiyle ve toplumcu duruşuyla bizlerle birlikte oldu. Akademik üretimini kürsüyle sınırlamayan, onu toplumsal sorumlulukla, emekten ve hakkaniyetten yana mücadeleyle birleştiren örnek bir aydın kimliğiyle hepimizin gönlünde taht kurdu. Zor zamanlarda yanımızda olan, sözünü eğip bükmeden hakikati cesaretle haykıran bu değerli isme minnet borçluyuz."