ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI'NA SİCİL DURUM BELGESİ UYGULAMASI İLE İLGİLİ YAZI GÖNDERİLDİ

ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI
Mesleki Hizmetler Genel Müdürlüğü‘ne
ANKARA

İlgi: 16 Temmuz 2012 tarih ve B.09.0.MHG.0.10.01.00-310.06-2344 sayılı sicil durum taahhütnamesi hk. yazınız.

İlgi yazınızda, jeofizik mühendisi Ercan Aktürk‘ün zemin etüt raporunun "Oda onayı" yaptırılmadan, "sicil durum belgesi" alınmadan idaresine sunduğu gerekçesiyle Odasınca ihtar edildiği, Bakanlık mevzuatında böyle bir zorunluluğa yer verilmemiş olması nedeniyle, bağlı meslek Odasının mevzuata aykırı uygulamaları nedeniyle mağdur duruma düşen meslek mensubunun yargı yoluna başvurabileceğinden bahisle ilgili meslek oda sorumluları hakkında 6235 sayılı Kanun uyarınca gerekli işlemlerin yapılması gerekmektedir denilmektedir.

Bildiğiniz üzere, TMMOB ve bağlı Odaları 6235 sayılı Yasa ile kurulmuş kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşlarıdır. Anayasa‘nın 135. maddesi de bu kuruluşları genel idare içinde yerinden hizmet yönetim kuruluşu olarak düzenlemiştir. Anayasal kuruluş olan meslek kuruluşlarını merkezi idareden ayıran en büyük özellik, organlarının seçim yoluyla belirlenmesi ve Oda Genel Kuruluna karşı sorumlu olmalarıdır. Oda Yönetim kurullarının görevleri, TMMOB Yasası‘nın 24. maddesinde Oda "Umumî Heyetçe alınan kararları tatbik etmek ve bu kanunla tanınan hak ve salâhiyetleri iyi bir şekilde kullanmak ve Oda ile Birlik arasındaki irtibat ve işbirliğini sağlamak" biçiminde belirtilmiştir.

Şikayete konu "Oda Onayı" kasıtlı olarak yanlış ifade edilmiş olup, bu mesleki denetim uygulamasından başka bir şey değildir. Bu uygulama ise ilgili Odanın Mesleki Denetim Yönetmeliğine dayanmaktadır.  

Yine bildiğiniz üzere, düzenli yönetim ilkesinin gereği olan ve Anayasa‘nın 124 üncü maddesi doğrultusunda TMMOB ve bağlı Odaları kendi görev alanına ilişkin yönetmelik çıkarma yetkisine sahiptir. Bu yönetmelik düzenlemeleri ise Genel Kurul kararlarına dayanmaktadır. Genel Kurul kararlarının Yönetim Kurulu eliyle ortadan kaldırılması TMMOB Yasası ve İdare Hukuku açısından olanaklı değildir. Birlik organlarının görev ve yetkileri Yasa‘da açıkça belirtildiğine göre hukuka aykırı bir işlem yapılmasını istemenin kendisi hukuka aykırı olacaktır.  İdare hukukunda, yönetsel idari işlemler, idari işlemi tesis eden makam tarafından geri alınıncaya veya yetkili yargı yerince iptal edilinceye kadar, hukuka uygunluk karinesine, bağlayıcılık özelliğine sahiptir. Bu ilkeden de anlaşılacağı üzere, ne Birlik organları ne Oda organları ne de merkezi idare emirle bu işlemleri ortadan kaldırma yetkisine sahip değildir.

TMMOB ve bağlı Odaları, 6235 sayılı yasa‘nın kendilerine tanıdığı yetkiye dayanarak, meslek mensuplarının ortak menfaatlerini karşılamak, meslek etiğini oluşturmak, mühendislik ve mimarlık meslek dallarının gelişmesi, nitelikli hizmet elde edilmesi, meslektaşlar arasında işbirliği ve dayanışmanın sağlanması, haksız rekabetin önlenmesi gibi kuruluş amacına uygun düzenleyici işlemler tesis etmiştir. Tesis edilen bu işlemler meslektaş yararına olup, Genel Kurullarda kabul edilen yönetmeliklerin üyeyi mağdur ettiği savını kabul etmek olanaklı değildir. Mesleki denetim uygulamaları sayısız kez iptal davasına konu edilmiş ve bu uygulamanın meslektaş ve kamu yararına olduğu yargı tarafından kabul edilmiştir. Bu uygulamanın idare tarafından sorunmuş gibi sık sık gündeme getirilmesi, genelgelere konu edilmesi tarafımızca anlaşılması oldukça güç bir husustur. Çünkü, bu uygulama ne Belediyelerin ne Valiliklerin ne de Bakanlığın yetkisine müdahale içermemekte olup, Oda ile üyesi arasındaki bir ilişkiden ibarettir. İdareleri bağlayıcı niteliği olmayan bir işlemden dolayı idarelerce şikayete konu edilmesi, idarelere tanınan yasal yetki ve görevle de bağdaşmamaktadır. 

Sonuç olarak, TMMOB Yasasına uygun olarak Oda Genel Kurullarında kabul edilmiş, Birlik incelemesinden geçerek Resmi Gazete‘de yayımlanmış olan Odanın düzenleyici bir idari işlemini iptal etme, hukuksal olarak geçersiz kılma hukuken olanaklı olmadığından, yasal görevlerini yerine getiren yöneticiler hakkında, isteminiz doğrultusunda bir işlem yapmak olanaklı değildir.

Bilgilerinize arz ederiz.

Saygılarımızla.

N. Hakan GENÇ
Genel Sekreter