KALKINMA AJANSLARINA "DUR" DEDİK

TMMOB‘nin Kalkınma Ajanslarının Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik‘in iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açtığı davada, Danıştay yürütmeyi durdurma ve Anayasa Mahkemesi‘ne başvurulması kararı vermiştir.

Türkiye‘nin yatırım ve kalkınma stratejisini temelden değiştirmeye yönelik girişimleri içeren ve çok uluslu şirketlerin/gelişmiş ülkelerin çıkarını gözeten yapısıyla 5449 sayılı Yasa ile kurulan Kalkınma Ajansları için Anayasa Mahkemesi yolu görünmüştür.

Danıştay, Kalkınma Ajansları Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik‘in iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açtığımız davada yürütmenin durdurulmasına ve 5449 Sayılı Kalkınma Ajanslarının Kuruluşu, Koordinasyonu ve Görevleri Hakkında Kanun‘un Anayasa Mahkemesi‘ne götürülmesine karar vermiştir.

Kalkınma ajansları, Anayasa‘da bir düzenleme yapılmaksızın Anayasa‘nın çizmiş olduğu yönetsel yapı tablosuna uygun olmayan farklı bir model olarak gündeme gelmiştir.

5449 Sayılı Kalkınma Ajansları Kanunu; Türkiye‘nin yatırım ve kalkınma stratejisini temelden değiştirmeye yönelik girişimleri içeren ve çok uluslu şirketlerin/gelişmiş ülkelerin çıkarını gözeten bir yapıya sahiptir. Yasanın birçok maddesi belirsizlik içermekte ve keyfiliğe olanak tanımaktadır. Söz konusu yasayla kurulan kalkınma ajansları, ulusal kalkınma planına atıfta bulunulmadan ve ulusal kalkınma planı ile bağlantı zorunluluğu getirilmeden bölge plan ve programlarının uygulanması konusunda yetkili ve görevli kılınmıştır. Kamu yararı yerine bölgelerarası rekabet ön plana çıkarılmıştır.

Ülkemizin kalkınma planlarının; bilim, teknoloji, yenilenme ve sanayileşme politikaları temellerine oturtulmasını ve ülkemizin tüm alanlarda ve tüm sektörlerde kendi ulusal planlarını yapmasını zorunlu gören TMMOB; küresel şirketlerin/gelişmiş ülkelerin her türlü denetimden uzak yatırımlarını gerçekleştirmek üzere "ülkemizdeki taşeronu" durumuna gelebilecek "ajans" olgusunu ve yeni/dış dayatmalı "bölgesel kalkınma stratejisi"ni bağımsızlık, demokratik katılımcılık, toplumsal çıkar ve kamu yararı ilkelerine aykırı görmektedir.

TMMOB, sermaye çevrelerinin değil halkın/toplumun çıkarı ve kamu yararı için yasa çıkarılması talebini sahiplenmek amacıyla, ulusal düzeyde planlı kalkınma yöntemini benimseme yerine, ülkesel/bölgesel/yerel yatırım kararlarını verme ve öncelikleri belirleme hakkının sermayeye devredilmesine karşı çıkmış ve bu amaçla konuyu yargıya taşımıştır.

TMMOB, toplumun çıkarları için bu alandaki hukuksal mücadelesini sürdürecektir. Yargı kararlarının takipçisi olacaktır.

Mehmet Soğancı
TMMOB Yönetim Kurulu Başkanı