SİYASAL İKTİDAR, KAMU KURULUŞLARINDAN SONRA MESLEK ODALARINDA DA KADROLAŞMA NİYETİYLE TMMOB BÜTÜNLÜĞÜNÜ BOZMAYI HEDEFLEMEKTEDİR

Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlandığı belirtilen "Orman Mühendisliği, Orman Endüstri Mühendisliği ve Ağaç İşleri Endüstri Mühendisliği Hakkında Yasa Tasarısı", TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu‘nda görüşülerek, kabul edilen son şekli ile TBMM Genel Kurulu‘na sevk edildi.

Bu süreçte, anılan yasa tasarısı ile yetkilendirilen Orman Mühendisleri Odası‘nın üst örgütü olan TMMOB; Yasa Tasarısı‘nın hazırlanması ve TBMM‘nde görüşülmesi sürecinde, ne yazık ki, en son haberdar olan kurumdur.

6235 sayılı TMMOB Yasası "Türkiye sınırları içinde meslek ve sanatlarını icraya kanunen yetkili olup da mesleki faaliyette bulunan yüksek mühendis, yüksek mimar, mühendis ve mimarların.." bu faaliyetlerine ve ihtisas alanlarına ilişkin düzenlemelerde, esas olarak Birliği muhatap kabul etmiştir. Yürürlükteki yasal mevzuat, söz konusu alanlardaki faaliyetlerde genel kamu yararının belirleyicisi ve takipçisi olarak Birliği kabul etmesine karşın, Çevre ve Orman Bakanlığı ile yasa tasarısını tartışan "TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu", Birliği muhatap kabul etmemiştir. Anayasal kurum olan Birliği muhatap olarak kabul etmeyen siyasal iktidarın tek gerekçesi, ideolojik tutumu ile ilintili olduğundan, yasa tasarısının hazırlanış süreci ve tasarı üzerine yapılan tartışmalar da bilimsel bir temelden yoksundur. Nitekim, Komisyon toplantılarına son anda müdahil olabilen TMMOB, bu yanlışları açıkça ortaya koymuş ve bazı düzeltmelerin yapılmasını sağlayabilmiştir.

Çevre ve Orman Bakanlığı; anılan yasa tasarısını hazırlarken, mesleğin öznel koşullarına, bilimsel ve teknik kriterlere uygun bir araştırma ve çalışma yapmamıştır. Yasa tasarısı, aslında, TMMOB Orman Mühendisleri Odası‘na kayıtlı Orman Mühendislerini heyecanlandıracak, mesleğin gelişimine katkı koyacak öznellikten ve nesnellikten uzaktır. Çünkü; Tasarı, bünye olarak uyuşmayan bir meslek grubunun yasasından, 3568 sayılı "Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu"ndan uyarlanarak hazırlanmıştır. Sosyal bilimler alanında faaliyet gösteren bir Odanın üyeleri ile mühendislik formasyonuna sahip bir Odanın üyeleri eşleştirilmeye çalışılmıştır. Bilimsel ve teknik olarak bünyeleri uymayan meslekleri aynı şekilde örgütlemek ve tanımlamak bilimsel gerçeklerle örtüşmemektedir.

Siyasal iktidar, gerçekten Orman Mühendisleri ve mesleğin gelişimi için kamu yararına bir yasama çalışması yapmak istiyor ise, tartışmayı öncelikle bilimsel çevreler ve TMMOB ile yapmalıdır. En azından bunu bilmesi gerekir.

Siyasal iktidar, mühendislik mesleğinin yalnızca Türkiye sınırları içinde tanımlanan, dünyadan kopuk bir meslek dalı olmadığını, Bakanlık binalarından çıkıp evrensel uygulamalara bakarak görmelidir. Ülkemizin deneyimlerine bakıp, ne kadar küçük düşündüğünü fark etmelidir. Siyasal iktidar, Mühendislik mesleğinin insan odaklı bir meslek olduğunu, en azından bu nedenle bu mesleğin önemli olduğunu öncelikli olarak bilmek durumundadır.

Genel Kurula sevk öncesi ilgili Komisyon; Tasarının, "mesleğin konusu" ve "hak, yetki ve sorumluluklar" başlıklı düzenlemelerini "gerekli tartışmalar sonlandırılmadan" kabul etmiştir.

Bu düzenlemeler, yarar değil, aksine diğer meslek mensupları ile orman mühendisleri arasında yetki alanında süreklilik gösteren bir çatışma doğuracaktır. TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası ve TMMOB Peyzaj Mimarları Odası‘nın haklı gerekçelerle meslek alanlarına ilişkin karşı çıkış noktaları dikkate alındığında, ilgili diğer mühendislik-mimarlık alanları ile bilimsel bir temelde uzlaşma sağlanması gerekliliği ortadadır. Bu uzlaşmaya ise, ancak Birlik çatısı altında yapılacak bilimsel, teknik çalışmalar, tartışmalar ve uzlaşı kültürü ile ulaşılabilir.

Öte yandan; TMMOB ve bağlı Odaları, meslek kuruluşu olmanın gerektirdiği özerkliği bugüne kadar korumuşlardır. Ancak, anılan yasa tasarısı ile Orman Mühendisleri Odası, kendi iç düzenlemelerinde "bakanlığın uygun görüşüne" muhtaç hale getirilmektedir. Bu da Oda‘nın özerkliğine direk müdahaledir.

Tasarı ile, TMMOB bünyesine uymayan bir hukuki rejim getirilmektedir. "Serbest yeminli meslek mensubu" ifadesinden ne anlaşıldığı açık değildir ve bunun düzenlemesi bir tüzüğe bırakılmıştır. Bu düzenlemelerin, Oda ve Birlik yönünden hukuki rejimlerin uygulanmasında sıkıntı yaratacağı açıktır. Oda ve meslek mensuplarını zorda bırakacak müdahalelerin, Orman Mühendisleri lehine bir sonuç doğurmayacağı açıktır.

Mühendislik etkinlikleri, bilgi ve beceriyi gerektiren, bireylerin ve toplumun güvenliğini ve sağlığını doğrudan etkileyen uygulamalardır. Bu nedenle, bu uygulamaların yeterli kişiler tarafından ve temel teknik kriterler göz önünde bulundurularak yerine getirilmesi zorunludur. Mühendislik hizmetlerinin kalitesi, yaşamsal bir önem taşımaktadır. Mühendislik, standart ve rutin bir iş olmaması, bilimsel ve teknik yönün ağır basması nedeniyle diğer meslek gruplarından ayrılır. Mühendislerin bilgi, birikim ve yetkinliklerinin belirlenmesi meslek odalarının asli fonksiyonudur. Bu nedenle, Çevre ve Orman Bakanlığı‘nın mühendislik etkinliklerine müdahalesi, iç hukuk kadar, evrensel meslek standartlarıyla da çatışmaktadır.

Avrupa Birliğine üyelik sürecinde "yönetişim ilkesi"ni dilinden düşürmeyen siyasal iktidarın, TMMOB‘ye bağlı Orman Mühendisleri Odası’na üye meslek mensuplarını yakından ilgilendiren bir yasa tasarısında, TMMOB‘nin 51 yıllık bilgi, birikim ve deneyime ihtiyaç duymaması, tarafımızdan "TMMOB‘yi parçalamaya dönük bir girişim" olarak algılanmaktadır. İlgili Odalara verilmek istenen mesaj; "Siyasal iktidara yakın olursanız mesleğinizin bilimsel ve teknik olarak hak ettiği ya da etmediği tüm imkanları sunmaya hazırız" mesajıdır. Bu mesajın, ne topluma ne de meslek mensuplarına bir yararı olmayacağı ise çok açıktır.

TMMOB diyor ki; "Orman Mühendisliği, Orman Endüstri Mühendisliği ve Ağaç İşleri Endüstri Mühendisliği Hakkında Yasa Tasarısı" TBMM gündeminden tümüyle geri çekilmelidir.

Mehmet Soğancı

TMMOB Yönetim Kurulu Başkan