TMMOB'DEN DIŞ TİCARET MÜSTEŞARLIĞI'NA YABANCI MÜHENDİSLERİN ÇALIŞMA İZİNLERİYLE İLGİLİ YANIT

T.C.
BAŞBAKANLIK
Dış Ticaret Müsteşarlığı‘na

İlgi: 23.11.2006 tarih ve B.02.1.DTM.0.04.08.02/45247 sayılı yazınız.

İlgi yazınızda, "..16 Kasım 2006 tarihinde gerçekleştirilen İş Konseyi Toplantısında söz alan Japon firma temsilcileri, Sayın Tüzmen‘e Türkiye‘de faaliyette bulunan Japon işadamlarının karşılaştıkları en önemli sorunun, çalışma ve oturma vizesi temin etmek olduğunu ve bu sürecin belirli bir standarda dayanmadan 1 hafta veya 200 gün arasında değiştiğini belirtmişler ve ayrıca Japon müteahhitlerinin Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği‘nden çalışmak amacıyla izin alma sürecinde de önemli sıkıntılar ile karşılaştıklarını ifade etmişlerdir" denilmekte ve Birliğimizin bu konuya ilişkin değerlendirmesi istenmektedir.

Ülkemizde çalışma vizesi Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı‘nca, oturma vizesi ise İçişleri Bakanlığı‘nca verilmektedir. Birliğimizin bu vizelerin verilmesinde doğrudan bir ilintisi bulunmamaktadır. Ancak, mesleki hizmetler kapsamında ülkemize gelen yabancı meslek mensuplarının mesleklerini icra edebilmeleri için, 3458 sayılı Mühendislik Mimarlık Hakkında Yasa gereğince, mühendis ya da mimar unvanına sahip olduğunu gösteren denklik belgesi almış ve 6235 sayılı TMMOB Yasası gereğince de ilgili meslek odasına üye olması gerekmektedir. Bu iki koşulu taşıyan yabancı ya da Türk vatandaşı meslek mensubu ülkemizde mesleğini icra edebilmektedir.

Makamınızın da bildiği üzere, her ülke, lisans eğitimine tabi mesleklerin icrasında bir takım kriterler aramaktadır. Dünya ve Avrupa Birliği uygulamalarına bakıldığında, mühendislik, mimarlık ve şehir plancılığı mesleklerinin icrası için, akademik, mesleki yeterlilik, meslek odasına üyelik, dil ve sınav koşulları gibi çeşitli mesleki kısıt ve kıstaslar getirilmiştir. Örneğin AB‘de hizmetlerin, kişilerin ve malların serbest dolaşımı konusunda çeşitli direktifler var iken, İngiltere, Fransa ve İtalya meslek insanlarını ve pazarlarını korumak için yapılan anlaşmalarda karşılıklı tanımayı esas almışlardır. Ülkemizde ise, söz konusu mesleklerin icrasına yönelik denetim koşulları oldukça yetersiz olup, diplomanın denkliği ve üyelik yeterli koşul olarak aranmaktadır.

Birliğimiz, yabancı meslek mensubu denklik belgesine sahip ise Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı‘na olumlu görüş vermektedir. Bunun azami süresi ise 30 gündür. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı‘ndan Birliğimize iletilen evraklar 30 günden fazla bekletilmez. Kaldı ki, 30 gün aşılmış ise Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı olumlu görüş olarak değerlendirmektedir.

Yabancı firma ve şirketler, denklik belgesi ve üye olma koşulu olmaksızın ülkemizde teknik eleman çalıştırmak istemektedirler. Oysa, mimarlık ve mühendislik faaliyeti kamu güvenliğini ilgilendirdiğinden eğitim-öğretim koşulu ve denetim olmaksızın icra edilemez. Bu asgari koşullar yalnızca ülkemize özgü olmayıp, Japonya‘da olduğu gibi tüm Dünya uygulamasıdır. Birliğimizin anlayamadığı, kendi ülkelerinde daha sıkı koşullara bağlanmış mühendislik ve mimarlık mesleğinin icrasında, kendi ülkeleri dışında kural tanımaz istemlerdir.

Birliğimize, 01 Ocak 2004-10 Mayıs 2006 tarihleri arasında Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından Japon uyruklu bir meslek mensubunun çalışma izni istemi dahi gönderilmemiştir. Birliğimize 2003 yılında yalnızca bir Japon uyruklu meslek mensubunun çalışma izni başvurusu olmuş bu başvuruya da Birliğimiz olumlu görüş vermiştir. Ekte sunmuş olduğumuz tablolar incelendiğinde, Birliğimize intikal eden yabancı meslek mensubu sayısının, ülkemizde fiilen çalışan meslek mensubu sayısının %10‘una dahi tekabül etmemektedir. Bu tabloda, TMMOB‘nin nasıl bir zorluk çıkardığı ise tarafımızca anlaşılamamaktadır. Tarafımızca asıl anlaşılamayan ise, akademik-mesleki yeterliliği kanıtlanmamış, denetimsiz binlerce meslek mensubunun yabancı sermaye tarafından ülkemizde nasıl çalıştırıldığıdır.

Bilgilerinize arz olunur.

Saygılarımızla.

N. Hakan Genç
Genel Sekreter Vekili